اهرام در معماری مصر باستان

اهرام:

یکی از بارزترین خصوصیات معماری مصر باستان، استفاده از هرم است. اهرام مصر را معمولا با هرم بزرگ خئوپس (Cheops) واقع در جیزه می شناسند. هرمی که تنها بازمانده از عجایب هفتگانه دنیای باستان است. اهرام ابتدا به عنوان مقابر سلطنتی در دوران سلطنت سلسله سوم (۲۷۸۰ تا ۲۶۸۰ قبل از میلاد) ساخته شدند. در دوران سلطنت سلسله چهارم از فراعنه تکامل یافتند. در دوران پادشاهی میانه (۲۱۳۴ تا ۱۷۸۶ قبل از میلاد) گورستان های سلطنتی بر اهرام ترجیح داده شدند و اهرام رها گشتند و جای آن ها را ترکیب معماری مقابر خصوصی گرفت. تزئینات داخلی فراوان با علایم مراسم تدفین (که به الفبای هرم شهرت یافت)، راهنمایی برای فرعون درگذشته در دنیای پس از مرگ بود. همچنین هرم سلطنتی یک پناهگاه برای جسم فرعون نیز بود. اعتقاد بر این بود که سازه عظیم و رفیع هرم، فرعون را به خدای خورشید (رع) نزدیکتر می کند. به وسیله آن به همراه مقامات بلندپایه ای که در کنار هرم و در مصطبه ها دفن شده اند، در آسمان سفر می کند.

هرم پلکانی سقاره

هرم پلکانی، سقاره (۲۷۷۸ قبل از میلاد):

در حاشیه صحرا در سقاره، اولین هرم پلکانی آرامگاه جوزر (Djoser) از سلسله سوم است. این محوطه شامل قصرهای نمادین ساختگی، ساختمان هایی برای برگزاری جشن های سالانه و معابد نیز هست. ساخت هرم پلکانی نوع آوری و پیشرفت قابل توجهی در معماری پادشاهی کهن است. معمار آن، ایمهوتپ، بعدها حتی به مقام الوهیت رسیده و پرستیده شد.

پر شده با قلوه سنگ هرم پلکانی سقاره

پر شده با قلوه سنگ، هرم پلکانی سقاره:

با ساختار عظیمی شامل شش مصطبه که روی هم پلکان ها را ایجاد می کردند، هرم با خاک و قلوه سنگ پر شده بود. محفظه خاکسپاری در دل سنگ کنده شده بود. نمای آن با سنگ حکاکی شده با نقوش اقتباس شده از بافت چوب و نی بود. این بنا اولین استفاده از سنگ به عنوان مصالح ساختمانی در معماری بناهای یادمانی بود.

هرم میدوم (سلسله سوم):

در اصل این هرم به عنوان یک هرم با هفت مرتبه (پله) ساخته شده بود. سازه باقیمانده از هرم میدوم از لایه های ضخیمی از سنگ تراشیده شده تشکیل شده است. عملیات ساخت این هرم احتمالا در زمان سلطنت فرعون هونی (Huni) آغاز شد و به صورت یک هرم کامل با وجوه زاویه دار در دوران سلطنت فرعون سنفرو (Snofru) کامل گردید.

هرم میدوم سلسله سوم

برش عمودی هرم میدوم:

تغییر شکل از فرم پلکانی به هرم کامل (گرچه امروز از بین رفته)، با پوشش سطح نما به وسیله بلوک های سنگ آهک که با زاویه مناسبی برش خورده بودند امکان پذیر شد. این بلوک ها بر روی زیرساختی پلکانی قرار می گرفت و سطح صافی را ایجاد می کرد. تمام هشت لایه ساخته شده با سنگ تراش خورده بر روی اتاقک تدفین برپا شده بود.

برش عمودی هرم میدوم
هرم خمیده دهشور

هرم خمیده، دهشور (۲۷۲۳ قبل از میلاد):

این هرم در زمان سلطنت سنفرو ساخته شد و هرگز مورد استفاده قرار نگرفت. تغییر ناگهانی زاویه وجوه آن از ۵۴ درجه به ۴۳ درجه به آن ظاهری خمیده می دهد. احتمالا به خاطر همین ظاهر خمیده نتوانست به عنوان یک ساختار رفیع مورد توجه قرار گیرد. این هرم شامل اتاقک های طاقدار بود و نمای سنگ آهکی داشت.

دروازه بالا رونده هرم اوناس

دروازه بالا رونده (portcullis)، هرم اوناس:

استقرار دروازه های بالا رونده در مسیر منتهی به اتاقک تدفین، لزوم حفاظت از مقبره و فرد مدفون در آن از گزند دزدان مقبره را نشان می دهد. تیرک های چوبی، صفحات گرانیتی را تا زمانی که مومیایی در محل قرار گیرد، نگهداری می کردند. حذف تیرک ها در زمان خروج، باعث سقوط صفحات گرانیتی و مهر و موم شدن مقبره می گردید.

هرم اوناس سقاره

هرم اوناس، سقاره (سلسله ششم):

این هرم یک مقبره سلطنتی است که در مجاورت هرم پلکانی قرار دارد و ساده و ضعیف ساخته شده است. ویژگی قابل توجه آن استفاده از خط هیروگلیف و تصویری (الفبای هرم) در تزئینات آن است. این خطوط در واقع دستورالعمل و راهنمای فرد فوت شده در سفر بعد از مرگ است.

مجموعه اهرام ابوصیر

مجموعه اهرام ابوصیر (سلسله پنجم):

مجموعه اهرام در شمال سقاره، شامل اهرام سه فرعون، معابد دره برای پذیرش فرد فوت شده پس از حمل توسط رودخانه و راه های منتهی به معابد دفن بود. در این معابد آخرین تزئینات و ملزومات قبل از دفن در هرم ساخته و آماده می شد.

هرم خصوصی

هرم خصوصی، ابیدوس:

از پادشاهی میانه، اهرام ویژگی غیر سلطنتی در معماری تدفینی و آرامگاهی را به دست آوردند. سازه های ساده، شامل المان های اساسی که در مقابر سلطنتی مورد استفاده قرار می گرفت می شد. نیایشگاه ها و اتاقک های پوشانده شده با هرم های آجری، شکل عمده آرامگاه های عمومی را حتی متداول تر از مقبره های سنگ تراشی شده، به وجود آوردند.

گذاشتن یک دیدگاه