طراحی مجتمع نمایندگی سازمان های وابسته به ملل متحد در ایران

 آرم سازمان ملل متحد

معرفی سازمان ملل متحد و ضرورت طراحی مرکزی برای آن در ایران:

سازمان ملل متحد بزرگ ترین نهاد بین المللی است که تقریبا تمام کشورهای جهان عضو آن هستند. این سازمان در سال ۱۹۴۵ میلادی تاسیس شد و جایگزین جامعه ملل گردید. این سازمان که ابتدا توسط ۵۱ کشور از جمله ایران تاسیس شد، در سال ۲۰۰۶ میلادی دارای ۱۹۲ کشور عضو بوده است. سازمان ملل متحد برای نیل به اهداف خود که در منشور آن بیان شده، سازمان هایی در زیرمجموعه خود ایجاد کرده است. این سازمان ها هر کدام تخصص هایی دارند و تخصص خود را در جهت بهبود زندگی انسان در مناطق و جوامع مختلف به کار می بندند.

دفاتر سازمان های وابسته به ملل متحد در ایران در نقاط مختلف شهر تهران پراکنده است. این امر تامین امنیت آنها را که از وظایف دول میزبان است، بسیار دشوار می کند. با توجه به جایگاه ایران در سازمان ملل متحد به عنوان یکی از اعضای موسس و پراکندگی نمایندگی سازمان ملل متحد و نهاد های مرتبط با آن، طراحی مجموعه ای متمرکز برای آن در تهران، به لحاظ سیاسی، امنیتی و اقتصادی ضروری است. این مجموعه به نام مجتمع نمایندگی سازمان های وابسته به ملل متحد یا به اختصار خانه ملل متحد (United Nations House) در اکثر کشورها شناخته می شود.

دفاتر سازمان های وابسته به ملل متحد فعال در ایران:

از بیست و هشت برنامه و سازمان تخصصی وابسته به سازمان ملل متحد، تعداد چهارده سازمان در ایران فعال هستند که عبارتند از:

  • سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد: Food and Agriculture Organization of the United Nations-FAO
  • برنامه مشترک سازمان ملل متحد در زمینه ایدز: Joint United Nations Program on HIV/AIDS-UNAIDS
  • هیئت یاری رسانی سازمان ملل متحد در افغانستان: United Nations Assistance Mission in Afghanistan-UNAMA
  • صندوق کودکان ملل متحد: United Nations International Children’s Emergency Fund-UNICEF
  • برنامه توسعه ملل متحد: United Nations Development Program-UNDP
  • سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد: United Nations Educational,Scientific and Cultural Organization-UNESCO
  • کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان: United Nations High Commissioner for Refugees-UNHCR
  • سازمان توسعه صنعتی ملل متحد: United Nations Industrial Development Organization-UNIDO
  • مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد: United Nations Information Center-UNIC
  • دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد: United Nations Office on Drugs and Crime-UNODC
  • صندوق جمعیت ملل متحد: United Nations Population Fund-UNFPA
  • برنامه جهانی غذا: World Food Program-WFP
  • سازمان جهانی بهداشت: World Health Organization-WHO
  • سازمان بین المللی مهاجرت: International Organization for Migration-IOM

دفاتر هر کدام از این سازمان ها و نهادهای بین المللی در نقطه ای از تهران پراکنده است. از آنجایی که اکثر کارکنان این دفاتر از اتباع خارجی و دیپلمات محسوب می شوند، تامین امنیت آنها اهمیت به سزایی دارد. بنابراین متمرکز نمودن این دفاتر در یک مرکز همراه با امکانات اقامتی کوتاه و بلند مدت و نیز محلی برای انجام همایش ها و نمایشگاه ها، هم از نظر سیاسی و هم به لحاظ امنیتی و اقتصادی ضروری به نظر می رسد.

اصول طراحی مجتمع نمایندگی سازمان های وابسته به ملل متحد:

این پروژه در سه بخش ساختمان اداری، سالن همایش و نمایشگاه و رستوران و همچنین ساختمان اقامتی طراحی شده است.

برای طراحی پلان های مجموعه، به خصوص ساختمان اداری، علاوه بر استانداردهای موجود و متداول، بایستی استانداردهای آیین نامه اجرایی اداره ایمنی و حراست سازمان ملل متحد ( The united nations department of security and safety framework-DSS Framework ) نیز رعایت می شد. این آیین نامه، مواردی مانند نحوه ورود و خروج سایت، شرایط استقرار سازمان ها و دفاتر، شرایط استقرار پارکینگ ها، شرایط استقرار راه پله ها و آسانسورها و موارد این چنینی را شامل می شود.

این آیین نامه، معماران را از اختلاط کاربری های مختلف در یک ساختمان منع می کند. این امر باعث شده که در طراحی، از سه ساختمان مجزا با سه ورودی جداگانه از سایت استفاده شود. ساختمان ها با سه کاربری اداری، جهت استقرار دفاتر سازمان های وابسته به ملل متحد، سالن همایش و نمایشگاه، جهت برگزاری کنفرانس ها و نشست ها و برپایی نمایشگاه های خیریه به انضمام یک رستوران جهت سرویس دهی به ساختمان اداری و سالن اجلاس و در نهایت یک ساختمان اقامتی و رفاهی شامل اتاق ها و سوییت های اقامتی و واحدهای مسکونی طراحی شده است. در ادامه به تفکیک به آن ها پرداخته خواهد شد.

سایت پلان نمایندگی سازمان ملل تهران

بستر طرح – سایت پلان:

سایت پروژه در منطقه ۳ شهرداری تهران و محله عباس آباد واقع شده است. این سایت در محل تقاطع دو شریان اصلی بزرگراهی شهید همت از شرق به غرب و حقانی از شمال به جنوب قرار دارد. نزدیکی سایت به ایستگاه های متروی مصلی و همت، نزدیکی و همجواری با چهار بزرگراه رسالت، همت، حقانی و مدرس، دسترسی مناسب به چند سفارتخانه از جمله سفارتخانه های اسپانیا، پرتغال، مکزیک، یونان، لهستان، استرالیا، هند و افغانستان، نزدیکی به مراکز اقامتی مناسب از جمله هتل ارم و در نهایت چشم انداز مناسب به بوستان های آب و آتش، مادران و طالقانی از ویژگی های ممتاز این سایت است. شیب سایت تقریبا صفر است و پوشش گیاهی باارزشی ندارد.

طراحی سایت بر اساس اهمیت کاربری­ها، چشم ­اندازهای مناسب سایت، دید به سایت، شرایط اقلیمی سایت، جهت نور و باد بوده است. بر این اساس به علت اینکه ضلع غربی سایت، زمین بایر متعلق به شهرداری منطقه سه بوده و چشم ­انداز مناسبی ندارد، لذا در جانمایی ساختمان­ ها سعی شده تا حتی­ المقدور این چشم ­انداز نامناسب حذف گردد.

بر اساس آیین ­نامه ایمنی و حراست سازمان ملل متحد، بایستی برای سه کاربری مجزای داخل سایت، سه ورودی مجزا تعریف گردد که ورودی اصلی به ساختمان اداری از ضلع جنوبی و از بزرگراه حقانی، ورودی سالن اجلاس و نمایشگاه از ضلع شرقی و مسیر اتصالی بزرگراه­ های همت و حقانی و ورودی ساختمان اقامتی از ضلع شمالی و بزرگراه شهید همت تامین شده است.

سایت سه بعدی سازمان ملل

سه محوطه پارکینگ روباز در کل سایت در نظر گرفته شده که یکی در ضلع جنوبی و برای استفاده ساختمان اداری است. پارکینگ دوم در ضلع شرقی و برای استفاده سالن اجلاس در نظر گرفته شده است. محوطه پارکینگ سوم در ضلع شمالی و برای استفاده ساختمان اقامتی و نیز به عنوان پارکینگ ذخیره قرار داده شده است.

اضلاع همجوار با بزرگراه­ های همت و حقانی به علت وجود آلودگی صوتی با پوشش گیاهی مانع صوت پوشانده شده اند. چشم ­انداز نامطلوب غربی سایت هم با پوشش گیاهی متنوع به عنوان مانع دید و نیز ایجاد مسیر عبوری جهت دسترسی به پارکینگ­ها پوشانده شده است.

ساختمان اداری:

ساختمان اداری سازمان­های وابسته به ملل متحد در تهران در ضلع جنوبی سایت تعریف شده قرار گرفته است. با توجه به اینکه تعداد چهارده دفتر تخصصی سازمان ملل متحد در ایران فعالیت دارند، جهت به حداقل رساندن آمد و شد مابین طبقات، دفاتر با زمینه­ های کاری مشترک و مشابه در یک طبقه طراحی شده اند.  طبق آیین­ نامه اجرایی اداره ایمنی و حراست سازمان ملل متحد، بایستی کلیه آسانسورها و ورودی راه ­پله ­ها در معرض دید باشند که در این ساختمان از سه دستگاه آسانسور شیشه­ ای (پانوراما) استفاده شده است. طبق همین آیین­ نامه ورودی دفاتر بایستی حتی­ المقدور از طبقه همکف قابل رویت باشند که همین امر باعث گردید یک وید مرکزی طراحی شده و دفاتر پیرامون آن شکل گیرند.

ساختمان اداری سازمان ملل متحد در تهران
نمای ساختمان اداری در تهران

نمای ساختمان اداری ترکیبی از سنگ و شیشه به انضمام شبکه فلزی با طرح اسلیمی انتزاعی شده در مقابل شیشه­ ها است. شکل و حجم ساختمان به دلیل تبعیت از معماری ایرانی و اسلامی به صورت مکعب مستطیل طراحی شده است.

ساختمان سالن همایش، نمایشگاه و رستوران:

این ساختمان در ضلع شرقی سایت طراحی شده است و شامل یک سالن همایش با تمامی امکانات پشت صحنه جهت برگزاری نشست­ ها، نمایش خیریه فیلم و تئاتر، محلی برای سخنرانی­ ها و کنفرانس­ ها و یک سالن نمایشگاهی جهت برپایی نمایشگاه­ های خیریه و یک رستوران جهت سرویس به سالن اجلاس و ساختمان اداری است.

نمای ساختمان سالن همایش در تهران
سالن همایش سازمان ملل در تهران

نمای مجموعه سالن اجلاس نیز به تبعیت از ساختمان اداری از مصالح سنگی با تلفیق شیشه و شبکه فلزی با طرح اسلیمی انتزاعی است. حجم این مجموعه نیز از ترکیب تودرتوی دو مکعب با ارتفاع متفاوت ایجاد شده است.

ساختمان اقامتی:

ساختمان اقامتی در ضلع شمالی سایت واقع شده و جهت اقامت کوتاه مدت و بلند مدت دیپلمات­ ها و ماموران خارجی و مهمانان دعوت شده به همایش­ ها استفاده خواهد شد. طبقه همکف آن شامل لابی ورودی و سرویس بهداشتی عمومی، رستوران و صبحانه­ خوری و تعداد ۱۰ واحد اتاق یک تختی است. طبقات اول و دوم هرکدام شامل ۱۰ واحد اتاق­ های دوتختی و ۹ واحد سوییت اقامتی است و طبقه سوم نیز اختصاص به ۸ واحد اقامتی کامل دارد.

ساختمان اقامتی و حیاط مرکزی در تهران
ساختمان اقامتی سازمان ملل در تهران

واحدهای طبقه آخر جهت اسکان بلند مدت دیپلمات­ های سازمان ملل به همراه خانواده تعبیه شده­ اند. نمای مجموعه اقامتی نیز همانند دو ساختمان دیگر ترکیبی از سنگ و شیشه به همراه شبکه فلزی اسلیمی در مقابل شیشه­ ها است. در طراحی ساختمان اقامتی برای تاکید بر اصول معماری ایرانی و همچنین ایجاد حریم اختصاصی از حیاط مرکزی استفاده شده است.

این پروژه پایان نامه کارشناسی ارشد مهندسی معماری من بود که در تابستان سال ۱۳۹۳ دفاع شد. استاد راهنمای این پروژه آقای دکتر جلال سالک و مشاور آن سرکار خانم دکتر سحر طوفان بودند. این دو استاد بزرگوار تاثیر بسیاری بر اندیشه های من به عنوان یک معمار داشتند و افتخار شاگردی آنها همواره با من خواهد بود. از طرفی برای آشنایی با وظایف هر یک از دفاتر سازمان های وابسته به ملل متحد در ایران، از راهنمایی های بی دریغ سرکار خانم قائم مقامی، مدیر مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد در ایران و پشتیبانی آقای دکتر گری لوییس، نماینده مقیم سازمان ملل در ایران بهره فراوان برده ام.

گذاشتن یک دیدگاه